Skip to content

„Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary” E. Klee [recenzja]

Któż by pomyślał, że nawet jedno z popularnych badań ginekologicznych ma swoje źródło w badaniach prowadzonych przez lekarzy będących na usługach reżimu nazistowskich Niemiec? Informację taką można znaleźć w książce Ernsta Klee, wydanej przez krakowskie wydawnictwo Universitas.

 1407224838_auschwitz_medycyna_klee_lepsza

„Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary” to książka o badaniach, wielokroć prowadzących do zbrodni, które miały miejsce w obozach niemieckich zarówno w trakcie II wojny światowej, jak i przed nią. To książka o brutalnym wyzyskiwaniu do cna ludzi będących więźniami w tychże obozach. Jednocześnie jest to praca o eksperymentach, które doprowadziły do fascynujących odkryć, lecz okupionych znacznym cierpieniem.

Na kartach książki znajdziemy przede wszystkim szczegółowe opisy eksperymentów, których koordynatorami byli między innymi Heinrich Gins (prowadzący badania nad parodontozą), Waldemar Hoven (pracę doktorską poświęcił gruźlicy), Hermann Stieve (nazywany „naczelnym użytkownikiem zwłok niemieckiego sądownictwa”), czy „Anioł śmierci” – Josef Mengele. Wśród lekarzy znalazło się wielu genetyków, antropologów czy nawet zoologów. Każdy z dziesięciu rozdziałów książki jest oparty na bogatym zasobie źródłowym. Wykorzystane źródła są częstokroć obszernie cytowane. Co ważne, nie są to jedynie dokumenty, ale również wyznania ludzi, będących bezpośrednimi świadkami bądź uczestnikami czy też ofiarami opisywanych wydarzeń.

Jednym z ciekawszych rozdziałów książki jest rozdział drugi, który nosi tytuł „Niemiecki Komitet Badań Naukowych albo dozbrajanie nauk”. Sporą jego część zajmuje opis badań związanych z tzw. N-Stoff, który był niezwykle agresywnym związkiem chemicznym – sam zapalał się w wyniku kontaktów z tlenem. W wyniku jednego z eksperymentów prowadzonych przy użyciu tego związku na ludziach, dochodziło do takich wydarzeń, jak wybuch widoczny przez okna pomieszczenia na zewnątrz. Nie wiadomo, co stało się z pięcioma osobami, na których wówczas testowano N-Stoff. W wyniku eksplozji zapewne zginęli, jednak nie zostało to zanotowane. Ostatecznie badania nad tym związkiem zaniechano. W rozdziale tym omówione zostały także badania nad bronią biologiczną, prowadzone przez utworzoną w tym celu specjalną grupę ds. wojny biologicznej, „Blitzableiter”, która dokonywała doświadczeń na radzieckich jeńcach wojennych. Osobne rozdziały zostały poświęcone badaniom nad malarią, eksperymentom na ludziach prowadzonych przez SS i Wehrmacht, obozom w Buchenwaldzie (nazywanym „laboratorium przemysłu farmaceutycznego”), Auschwitz i Dachau, a także genetycznym badaniom Josefa Mengele.

Jak już wyżej wspomniano, ze względu na bogatą bazę źródłową, książka jest niezwykle cenną pozycją dla badaczy II wojny światowej od strony medycznej. Stanowi ona opis badań nie tylko od strony ofiar, ale też z punktu widzenia lekarzy, którzy najczęściej do śmierci nie wątpili w słuszność prowadzonych przez siebie straszliwych eksperymentów, lekarzy, dla których „skrupulatnie wypełnione karty chorych były ważniejsze niż sam chory”.

Tytuł: „Auschwitz. Medycyna III Rzeszy i jej ofiary”

Autor: Ernst Klee

Wydawnictwo: Universitas

Rok wydania: 2014

Link do strony wydawnictwa