Skip to content

Historia kuchennych urządzeń

Zmywarka, otwieracz do puszek, toster czy blender – dziś te urządzenia są bardzo często spotykane w kuchni. Jednak nie było tak zawsze. Skąd się wzięły w kuchni? Kto je wymyślił?

 

Aby życie było lepsze…

… czy może prostsze? Na początku lat 80. XIX wieku Josephine Cochrane, pochodząca z zamożnej rodziny z Chicago i żona polityka oświadczyła, że nie ma zamiaru zmywać naczyń. To raczej nie powinno zaskakiwać, patrząc na jej pochodzenie. Pani Cochrane postanowiła podjąć działania praktyczne. Mogła zatrudnić pomywacza, lecz ci tłukli coraz więcej talerzy, a te zamożna kobieta wybierała z wielką pieczołowitością. Szukała rzadkie wzory, stąd uzupełnieni potłuczonej zastawy wymagało czasu. W związku z tym pani Cochrane zdecydowała się na wynalezienie maszyny do zmywania. Pierwsza zmywarka znajdowała się w beczce. W środku zamontowano druciane „trzymadła” na kubki i talerze. Silnik wprawiał w ruch wszystko – gorąca woda unosiła się i opadała, myjąc naczynia. Pomysł spodobał się znajomym pani Cochrane, którzy chcieli pożyczać od niej maszynę. Niebawem odezwali się także restauratorzy z Chicago. Zaczęto produkować zmywarki, a w 1886 r. pomysł pani Cochrane został opatentowany.

 

Znaczek z Josephine Cochrane i jej zmywarką
Znaczek z Josephine Cochrane i jej zmywarką

W 1914 r. postanowiono ruszyć z produkcją zmywarek mniejszych, a dostosowanych do warunków domowych. Jednak spotkano się z niechęcią klientów, a na to złożyło się kilka powodów. Zmywarka zużywała znaczną ilość gorącej wody. Ponadto według ankiety przeprowadzonej w 1915 r. wśród Amerykanek kobiety nie narzekały na zmywanie naczyń. Zaczęto zatem prowadzić akcję reklamową, w której zwracano uwagę na korzyści z posiadania zmywarki, jak chociażby zdrowsze zmywanie w gorącej wodzie. Jednak na wielki bum na te urządzenie należało poczekać do lat 50. XX wieku. Wówczas każda kobieta marzyła m.in. o zmywarce.

 

Polak potrafi

Za wynalazcę blendera wiele osób uznaje Freda Waringa, lecz mylą się. Był nim Polak z pochodzenia, a mieszkający w stanie Wisconsin, Stephen Poplawski. Od dawna marzył o urządzeniu do przygotowywania koktajli mlecznych. Prototyp blendera opierał się na mieszadle umieszczonym na dnie naczynia. W 1922 r. Poplawski opatentował swój wynalazek, a nazwał go „wibratorem”. Z czasem poprawiono nazwę na „blender”.

W 1936 r. urządzenie Poplawskiego po raz pierwszy ujrzał Fred Waring i bardzo szybko zainwestował w blender. „Nowe” urządzenie nazwano „Waring Blendor” – zastosowanie „o” w miejsce „e” nie było błędem, lecz celowym zamierzeniem. Nie chciał, by jego urządzenie mylono z blenderem. Gdy Poplawski wskazywał na to, iż jego wynalazek służy do robienia koktajli mlecznych, Waring pokazywał, że jego „Waring Blendor” służy do robienia drinków. W efekcie od 1936 r. blender kojarzono z drinkami. Później próbowano przekonać klientów, iż urządzenie służy także do innych czynności, jak przecierania warzyw i owoców, lecz oni tego nie kupowali.

Fred Waring z blenderem (źródło: www.reminisce.com)
Fred Waring z blenderem (źródło: www.reminisce.com)

Gdy Waring jeździł po Ameryce ze specjalnymi pokazami i dołączał do swojego „blendora” dodatki, jak urządzenie do kruszenia lodu czy mielenia kawy, Poplawski sprzedał swój patent Oster Company. Nowy właściciel zaczął organizować prężną reklamę. Do Amerykanów wysyłano książeczkę z przepisami kulinarnymi. Oczywiście każde danie można było zrobić jedynie z pomocą ich blendera. Nastąpiła wojna miedzy Oster Company a Waringiem. Każdy chciał sprzedać jak najwięcej, a sposobem na ulepszenie produktu było dodanie nowych przycisków. Do tej pory każdy produkt posiadał dwa przyciski – „wolno” i „szybko”. W 1965 r. blender Oster Company posiadał ich już osiem, a każdy odpowiadał innej funkcji. Waring nie pozostał dłużny i dodał jeszcze jeden.

Mimo tej walki z przyciskami, blender stał się bardzo popularnym urządzeniem w kuchni, a swą popularność zapewnia swej wszechstronności.

 

Puszkowy otwieracz

Co było pierwsze jajko czy kura? To pytanie można zmienić – co było pierwszy puszka czy otwieracz? Oczywiście że puszka, a otwieracz pojawił się dopiero pół wieku później. Jak ludzie radzili sobie bez niego? Najprawdopodobniej tak jak dziś niektórzy, czyli z pomocą noża, a żołnierze wojny secesyjnej bagnetami. Jednak należało wymyślić coś, co ułatwiłoby dostanie się do wnętrza puszki. Jako pierwszy zajął się tym Ezra J. Warner, który w 1858 r. opatentował swój otwieracz. Jednak nie było zbyt poręczne, a jego użycie wymagało siły, więc ostatecznie urządzenie trafiło do kosza. Z kolei otwieracz o wyglądzie znanym dzisiaj wymyślił William Lyman w 1870 r. Mimo że otwieracz działał sprawnie, to jednak postanowiono pracować nad nowym pomysłem. I tak w 1925 r. stworzono coś lepszego – Star Can Opener Company of San Francisco wypuściło urządzenie, przy zastosowaniu którego to puszka się obracała a nie otwieracz.

Otwieracz do puszki z poł. XX wieku
Otwieracz do puszki z poł. XX wieku

Chrupki chleb na śniadanie

Egipcjanie opiekali chleb, by się nie zepsuł, lecz obecnie ludzie to robią, by mieć chrupiące pieczywo na śniadanie. Kiedy zaczęto robić tosty? Już w nowożytności opiekano chleb nad ogniem za pomocą szczypców. Dopiero gdy pojawił się prąd elektryczny, zaczęto myśleć o stworzeniu urządzenia do opiekania chleba bez konieczności poparzenia sobie palców nad otwartym ogniem. I tak pierwsze tostery pojawiły się na początku XX wieku. Miały swoje plusy, jak możliwość korzystania w każdym miejscu, lecz też minusy – np. niedopiekanie równomiernie z dwóch stron czy konieczność ręcznego odwracania kromki na drugą stronę. Charles Strite w 1919 r. opatentował nowy model tostera, a jako ulepszenie dodał czasomierz oraz sprężynę, by kromki same wyskakiwały. Myślał jak prawdziwy konstruktor i przedsiębiorca. Pierwszą setkę opiekaczy oddał do restauracji Childsa, by wypróbowali nowy wynalazek. W efekcie Strite otrzymał od nich uwagi dotyczące działania opiekaczy. Wprowadził zmiany, a toster wszedł do sprzedaży. Pierwsze egzemplarze w domach zagościły w 1926 roku.

Toster Strite'a (źródło: this-day-in-history.blogspot.com)
Toster Strite’a (źródło: this-day-in-history.blogspot.com)