Skip to content

„Polska dla średnio zaawansowanych. Współczesna polskość codzienna” A. Bisko [recenzja]

Polak, wyruszający w zagraniczne podróże, często spotka się z szokiem kulturowym. Jednak to samo przeżyje obcokrajowiec przyjeżdżający do Polski. Rozmowy z zagranicznymi turystami mogą uświadomić nam niezwykle ciekawe aspekty polskiej codzienności. Publikacja Agaty Bisko stawia sobie ważny cel: wydobyć z rodzimej codzienności i zbadać to, co dla niej swoiste. Jak często nie zdajemy sobie sprawy z naszych codziennych przyzwyczajeń, kolejności realizowanych zadań, mentalności czy sposobu mówienia? Czy potrafilibyśmy wymienić absolutnie wszystkie determinanty naszego postępowania? Czy wiemy, co odróżnia Polaków od obywateli innych państw?

 1413543858_polska_dla_srednio_zaaw_bisko

Autorka stara się w bardzo interesujący sposób wciągnąć czytelnika od nowa w naszą polską codzienność, we wszystko to, co każdego dnia nas otacza. Pokazuje nam nasze przyzwyczajenia, znaki rozpoznawalne za granicą. W kolejnych rozdziałach poznajemy powszedniość naszych zachowań pogrupowanych w osiem zagadnień: pierwsze wrażenie, w domu, w drodze, rodzina, praca i czas wolny, święta i świętowanie, religia oraz patriotyzm. Zaprasza nas do podróży przez naszą mentalność.

Zagłębiając się w interesującą wycieczkę po polskiej codzienności, dowiemy się, dlaczego grodzenie wszystkiego co możliwe to domena Polaków i jakie wywołuje to reakcje u turystów? Jakie jest pierwsze wrażenie obcokrajowców po przyjeździe do Polski? Dlaczego nie wiedzą oni, że oznaczenie ▲● symbolizuje wejście do toalety? W każdym kraju spotkamy toalety oznaczone odpowiednim rysunkiem (kobiety lub mężczyzny) bądź napisem. W Polsce zaś często pojawia się owe kółko lub ów trójkąt.

Czy zwracamy uwagę na strój Polek? Czy porównywaliśmy go z turystkami z zagranicy? Bardziej przewrotnie – czy widzieliśmy Polkę w piżamach robiącą zakupy na śniadanie lub zawożącą dziecko do szkoły? Co odróżnia nas w sposobie ubioru i myśleniu o ubiorze od innych krajów? Bisko zwraca również naszą uwagę na powszechnie w świecie znane zjawisko polskiej biurokracji, gdzie zdziwienie wywołuje załatwienie sprawy za pierwszym podejściem. Dlaczego samo skompletowanie wszystkich dokumentów wymienionych przez urzędnika we wtorek, nie oznacza końca wędrówki po urzędach, a w piątek urzędnik stwierdzi, aby jednak coś jeszcze donieść? Polacy się do tego przyzwyczaili, lecz obcokrajowcy szybko uczą się reakcji na takie sytuacje i już z ich ust słyszymy wypowiadane co drugie słowo: kurwa. Czy faktycznie domeną Polaków jest inne przekleństwo na każdą okazję? Dowiadujemy się również o fenomenie polskiego narzekania.

Autorka idealnie wtajemnicza nas w tematykę domowej codziennej codzienności, bo kto z nas zdaje sobie sprawę z wyjątkowości polskich rytuałów witania i żegnania czy przyzwyczajeń podczas spotkań. Dlaczego trzykrotny pocałunek w policzek jest wyjątkowy na skalę światową? Dlaczego tylko Polacy całują kobiety w dłonie? Dlaczego tylko my pięciokrotnie się żegnamy, posuwając się nawet do schowania obuwia gości? Co więcej! Co sprawia, że jesteśmy mistrzami w zaprzeczaniu komplementom? Czym jest polska fałszywa skromność? Agata Bisko wprowadza nas w intymny świat naszych czterech kątów i dobitnie analizuje polskie warunki mieszkaniowe, nie pomijając przy tym najważniejszej informacji powtarzanej obcokrajowcom w przewodnikach: kosz – zawsze jest pod zlewem!

Jacy jesteśmy po wyjściu z domu – czy nadal tacy kulturalni, tak dbający o innych? Otóż nie! Dlaczego wychodzi z nas kompleks polskiej motoryzacji? Autorka uwidacznia nam najważniejsze przewinienia polskich kierowców, a także pokazuje schematy działania polskich służb mundurowych. W książce uzyskamy również odpowiedź na pytanie, gdzie w Polsce pracują policjanci z Miami? Uświadomimy sobie, jak bardzo polską przywarą jest kombinowanie, czy załatwianie czegoś i ile określeń na te czynności mają Polacy?

Zobaczymy również nieco inny obraz Polaków. Bisko ukazuje wagę pozycji rodziny w naszym życiu, szacunku dla rodziców i drogę, jaką należy odbyć, aby zasłużyć na miano przyjaciela. Zauważamy również niezwykle odmienne stosunki do sąsiadów. Dlaczego jednych prosimy o podlanie kwiatów, nakarmienie zwierząt, a z drugimi spotykamy się w sądach na sprawach o jakąś błahą sprawę? W końcu czym dla Polaków jest starość i dlaczego zawsze ustępujemy miejsca osobom starszym? Nie zostały tu również pominięte warunki życia osób starszych.

Niezwykle mocno zaakcentowane zostało przywiązanie do pracy, która dla Polaków jest jedną z najważniejszych rzeczy w życiu i czynnością, na którą poświęcają zdecydowaną większość swojego życia. Autorka pokazuje jednak dlaczego praca jest, jaka jest? Dlaczego młodzi ludzie muszą brać kredyty, aby kupić pierwsze mieszkanie? Dowiadujemy się, co obcokrajowcy sądzą o pracowitości Polaków i co oznacza wielka improwizacja w pracy? Czy zdajemy sobie sprawę, że długie weekendy i ich ilość są polskim fenomenem na skalę światową? Dlaczego Polacy tak wyczekują świąt? Dlaczego tyle trwają przygotowania do nich, aby później usłyszeć niezwykle polskie święta, święta i po świętach?

Czym jest katolicyzm dla Polaków i dlaczego jest częścią naszej tożsamości narodowej? Jak Polacy szczycą się Janem Pawłem II, a jak wolą przemilczeć osobę o. Tadeusza Rydzyka? Jak przejawia się polska religijność, czym związana jest z patriotyzmem? Co spowodowało, że tak nie lubimy Rosjan?

Na te i wiele innych pytań odpowiada książka Agaty Bisko. Dzięki lekturze tej pozycji oswoimy naszą polską codzienność. Zachęcam do przeczytania, gdyż podróż przez polskie przyzwyczajenia, mentalność i zachowania jest niezwykle interesująca. Książka, mimo iż naukowa, napisana jest bardzo dostępnym językiem, który ułatwia jej odbiór, a w bardzo wielu miejscach doprowadza do płaczu ze śmiechu. Wielkie uznanie dla Agaty Bisko za tak trafne zestawienie współczesnej codzienności polskiej.

Tytuł: „Polska dla średnio zaawansowanych. Współczesna polskość codzienna”

Autor: Agata Bisko

Wydawnictwo: Wydwnictwo Universitas

Rok wydania: 2014

Link do strony wydawnictwa