Skip to content

Autor: Mikołaj Tomaszewski

ekrna

Polskie kino historyczne- fakty, liczby, polityka

Polska kinematografia od lat zaliczana jest do najważniejszych w Europie. Co więcej, rynek filmowy w Polsce ciągle się rozwija i jest to efekt m.in. rosnących nakładów finansowych, jaki i zainteresowania widzów. Ważną część polskiego kina stanowią jednak filmy historyczne, które w ostatnich latach zyskują coraz bardziej na popularności. Co jest przyczyną tego stanu rzeczy? Jakie perspektywy ma przed sobą ta część kinematografii i jak mocno polityka ma swoje odzwierciedlenie w polskim kinie?    Continue reading

Wilkom krakowskiego cechu mieczników (źródło: muzea.malopolska.pl)

Nunc est bibendum. Jeszcze o spożywaniu alkoholu w I Rzeczpospolitej

Niniejszy artykuł jest poświęcony nieodłącznemu elementowi każdej biesiadzie szlacheckiej, mieszczańskiej czy chłopskiej – mianowicie naczyniom służącym do spożywania alkoholu. W tym miejscu należy nadmienić, że w czasach wczesnonowożytnych istniało różne zróżnicowanie tego typu naczyń, dlatego ograniczę się do ogólnego scharakteryzowania tej zastawy stołowej. Na pewno pojawienie się nowych typów i materiałów, z których je wykonywano, wpłynęło na kulturę spożycia alkoholu. W okresie baroku były niewątpliwie największe i najbogatsze. Jednak z drugiej strony sprawiały wrażenie trochę niefunkcjonalnych, służąc bardziej na pokaz niż do użytku codziennego. Jakie więc były to naczynia i jak wyglądały? Continue reading

Magdalena Czapska (źródło: cyfrowe.mnw.art.pl)

Małżeństwo i rozwód z rozsądku, czyli Magdalena Czapska i Hieronim Florian Radziwiłł

Ars amandi zawsze było dla historyków, znawców literatury czy kulturoznawców ciekawym tematem badawczym. Małżeństwa, również te zawierane w okresie staropolskim, były nie tylko ważne z punktu widzenia osobistego, ale również pod względem majątkowym. To dzięki związkom małżeńskim łączono bogactwa rodowe, osiągano kariery polityczne, czy pieczętowano pokoje między zwaśnionymi stronami. Continue reading

Źródło: http://mojegrady.blogspot.com

„Wódka gorsza niż diabeł”. Kilka słów o kulturze spożywania alkoholu przez mieszczan i chłopów polskich w czasach nowożytnych

Od wielu lat tematyka życia codziennego warstw społecznych zamieszkujących ziemie dawnej Rzeczpospolitej cieszyła się wśród historyków ogromną popularnością. Oczywiście najwięcej uwagi poświęcono najbogatszym mieszkańców Korony i Litwy, czyli szlachcie i magnaterii. Niemniej jednak inne warstwy społeczne z wielu względów zasługują również na zainteresowanie, chociażby na fakt, iż stanowili ilościowo większe grupy niż stan uprzywilejowany. Continue reading

1a

Sarmacka śmierć w czasach baroku

Społeczeństwu sarmackiemu przyszło żyć w czasach licznych wojen i epidemii chorób, które w ostatecznym rachunku pochłaniały wiele istnień ludzkich. Te czynniki miały przemożny wpływ na ukształtowanie się jedynego w swoim rodzaju ceremoniału pogrzebowego. Jak więc wyglądało to na ziemiach polskich i litewskich wśród szlachty w dobie baroku?  Continue reading

Desktop14

Psychopaci – magnaci, czyli koryfeusze okrucieństwa w XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej

Janusz Tazbir, znakomity historyk epoki nowożytnej, pisał niegdyś że: „inna była bowiem skala okrucieństwa na tak zawsze niespokojnej Ukrainie, inna zaś w Wielkopolsce czy Prusach Królewskich, odmienna wreszcie na Podkarpaciu lub na stałych szlakach przemarszu czambułów tatarskich”. Niemniej jednak na każdym z wyżej wymienionych obszarów występowały jednostki na tyle specyficzne, by można je nazwać koryfeuszami okrucieństwa lub po prostu psychopatami. Często bywało tak, że najbardziej okrutni byli ci najbogatsi, ci którzy mogli sobie na to pozwolić, za nic mając sądy i trybunały. Lista takich osób jest niezwykle długa, dlatego też pozwolę sobie przytoczyć tylko kilka „wybitnych” postaci, które przeszły do historii jako bezwzględne i mające skłonności do zadawania cierpień innym. Continue reading

Egzekucja poprzez ścięcie mieczem (źródło: olesnica.nienaltowski.net)

Kilka słów o życiu i profesjach kata

Gdy w XIX wieku pomału odżegnywano się od wymierzania kary śmierci, niemiecki kat Andre Brecht rzekł: „Niczego nie żałuję. Wiem, że byłem użytecznym członkiem społeczeństwa”. W tych słowach jest trochę prawdy, by nie rzec dużo, chociażby z tego względu, że kat oprócz wymierzania kar śmierci i torturowania podejrzanych miał szereg innych, pożyteczniejszych obowiązków. Zanim jednak przejdę do krótkiego omówienia tego zawodu, należy wspomnieć o początkach tej krwawej profesji.
Continue reading

hetman-stanislaw-rewera-potocki-zarys-biografii.2064446.2

„Hetman Stanisław Rewera Potocki. Zarys biografii” R. Golat [recenzja]

Ostatnie lata przyniosły polskiej historiografii sporo biografii omawiających życie i działalność czołowych magnatów epoki staropolskiej. Dzięki temu zapełniane są pewne luki badawcze, które wiążą się z zagadnieniami politycznymi, społecznymi lub wojskowymi Rzeczpospolitej XVI-XVIII wieku. Niewątpliwie jedną z najbardziej oczekiwanych biografii była ta dotycząca życia Stanisława Rewery Potockiego, przedstawiciela jednego z najpotężniejszych rodów magnackich swoich czasów. Jak zatem przedstawia się praca Rafała Golata? Czy wnosi coś nowego do badań nad zagadnieniami urzędu hetmańskiego?
Continue reading