Skip to content

Toruńskie kalendarium, czyli kilka dat do zapamiętania

Zanim poznamy bliżej historię Torunia, przypomnijmy sobie kilka dat związanych z tym miastem.

Panorama Torunia
Panorama Torunia

 

1231 – landmistrz zakonu krzyżackiego Hermann Balk zakłada osadę w miejscu, które obecnie nazywa się Stary Toruń.

28 XII 1233 – wystawienie dokumentu lokacyjnego Torunia przez Hermana von Salzę – mistrza zakonu krzyżackiego; miasto zostaje założone na prawie chełmińskim.

1239 – w ówczesnych okolicach miasta powstaje zakon franciszkanów.

13 VIII 1264 – lokacja Nowego Miasta Torunia.

1280 – Toruń zostaje członkiem Hanzy.

1351 – wybucha wielki pożar Starego Miasta, w wyniku którego spłonęła znaczna część jego zabudowań, między innymi kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty.

1399 – mistrz Andrzej ukończył budowę Ratusza Staromiejskiego.

1403 – wielki mistrz zakonu krzyżackiego Konrad von Jungingen nadaje miastu prawo składu oraz przymus drogowy.

1 II 1411 – zawarcie I pokoju toruńskiego, kończącego wielką wojnę z zakonem krzyżackim, toczoną w latach 1409-1411.

I pokój toruński
Dokument I pokoju toruńskiego

6 III 1454 – w mieście wybucha powstanie skierowane przeciwko krzyżakom, w wyniku którego mieszczanie zburzyli część toruńskiego zamku krzyżackiego. Początek wojny trzynastoletniej.

19 X 1466 – II pokój toruński, kończący wojnę trzynastoletnią. W jego wyniku miasto weszło w skład Królestwa Polskiego, dołączając do głównych ośrodków gospodarczych nad Wisłą.

19 II 1473 – narodziny Mikołaja Kopernika, jednego z najsłynniejszych astronomów, twórcy teorii heliocentrycznej.

17 VI 1501 – w sali Ratusza Staromiejskiego, teraz nazywanej Salą Królewską, umiera król Jan Olbracht.

1506 – Toruń otrzymuje status miasta królewskiego.

1568 – swą działalność rozpoczyna toruńskie Gimnazjum Akademickie, przy którym w 1581 roku zostaje otwarta drukarnia.

1629 – miasto odpiera pierwsze oblężenie szwedzkie.

1645 – Toruń jest gospodarzem Colloquium Charitativum – „braterskiej rozmowy” pomiędzy katolikami i protestantami.

1658 – miasto zostaje odbite z rąk Szwedów po wielomiesięcznym oblężeniu przez wojska króla Jana Kazimierza.

1703 – oblężenie i zbombardowania miasta przez wojska szwedzkie.

16 VII 1724 – tzw. „tumult toruński”, dochodzi do zamieszek pomiędzy protestantami a katolikami. W wyniku procesu na śmierć skazanych zostaje dziewięciu uczestników wydarzeń oraz dwóch protestanckich burmistrzów miasta.

1793 – w wyniku II rozbioru Polski Toruń wchodzi w skład Prus.

1807 – traktat w Tylży – Toruń w granicach Księstwa Warszawskiego, przez trzy tygodnie w 1809 roku pełni rolę stolicy.

1812 – Napoleon Bonaparte przybywa do Torunia.

1815 – Toruń na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego znów wraca w granice Prus.

1853 – odsłonięcie pomnika Mikołaja Kopernika autorstwa Fryderyka Tiecka, znajdującego się obok Ratusza Staromiejskiego.

Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu
Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu

1861 – otwarcie linii kolejowej Toruń-Bydgoszcz.

1873 – wybudowanie pierwszego kolejowo-drogowego mostu przez Wisłę.

1875 – działalność rozpoczyna Towarzystwo Naukowe w Toruniu.

1878-1894 – rozbudowa toruńskich fortyfikacji – wzniesienie Twierdzy Toruń.

1899 – powstaje pierwsza linia tramwaju elektrycznego, łącząca Bydgoskie Przedmieście z dworcem Toruń Miasto.

1904 – otwarcie Teatru im. Wilama Horzycy.

18 I 1920 – Toruń w granicach Polski pełni funkcję stolicy województwa pomorskiego.

1923 – działalność rozpoczyna Książnica Miejska im. Mikołaja Kopernika.

1934 – przez most drogowy zaczyna jeździć tramwaj, łączy on lewobrzeżną część miasta z Dworcem Głównym.

7 IX 1939 – do Torunia wkraczają oddziały Wehrmachtu – początek okupacji miasta, które zostało włączone do Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; rozpoczynają się mordy w toruńskim Forcie VII i pobliskim lesie Barbarka.

1 II 1945 – do Torunia wkraczają oddziały Armii Czerwonej.

1945-1975 – Toruń w granicach województwa bydgoskiego.

24 VIII 1945 – powołanie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, bazującego na dawnej kadrze Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie.

1959 – założenie toruńskiego Muzeum Etnograficznego.

1971 – Twierdza Toruń zostaje wpisana do rejestru zabytków.

1973 – uroczyste obchody 500-lecia urodzin Mikołaja Kopernika.

1975-1998 – Toruń stolicą województwa toruńskiego.

1997 – Stare i Nowe Miasto w Toruniu oraz ruiny zamku krzyżackiego zostają wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

1 I 1999 – reforma administracyjna – Toruń w granicach województwa kujawsko-pomorskiego, jako jego „współstolica” jest siedzibą Urzędu Marszałkowskiego.

20 IX 2007 – Toruń zostaje umieszczony na liście siedmiu cudów Polski dziennika „Rzeczpospolita”.